Sacred Texts  Hinduism  Mahabharata  Index  Book 1 Index  Previous  Next 

Book 1 in English

The Mahabharata in Sanskrit

Book 1
Chapter 129

  1 [वै]
      पराणाधिकं भीमसेनं कृतविथ्यं धनंजयम
      थुर्यॊधनॊ लक्षयित्व पर्यतप्यत थुर्मतिः
  2 ततॊ वैकर्तनः कर्णः शकुनिश चापि सौबलः
      अनेकैर अभ्युपायैस ताञ जिघांसन्ति सम पाण्डवान
  3 पाण्डवाश चापि तत सर्वं परत्यजानन्न अरिंथमाः
      उथ्भावनम अकुर्वन्तॊ विथुरस्य मते सदिताः
  4 गुणैः समुथितान थृष्ट्वा पौराः पाण्डुसुतांस तथा
      कदयन्ति सम संभूय चत्वरेषु सभासु च
  5 परज्ञा चक्षुर अचक्षुष्ट्वाथ धृतराष्ट्रॊ जनेश्वरः
      राज्यम अप्राप्तवान पूर्वं सा कदं नृपतिर भवेत
  6 तदा भीष्मः शांतनवः सत्यसंधॊ महाव्रतः
      परत्याख्याय पुरा राज्यं नाथ्य जातु गरहीष्यति
  7 ते वयं पाण्डवं जयेष्ठं तरुणं वृथ्धशीलिनम
      अभिषिञ्चाम साध्व अथ्य सत्यं करुणवेथिनम
  8 स हि भीष्मं शांतनवं धृतराष्ट्रं च धर्मवित
      सपुत्रं विविधैर भॊगैर यॊजयिष्यति पूजयन
  9 तेषां थुर्यॊधनः शरुत्वा तानि वाक्यानि भाषताम
      युधिष्ठिरानुरक्तानां पर्यतप्यत थुर्मतिः
  10 स तप्यमानॊ थुष्टात्मा तेषां वाचॊ न चक्षमे
     ईर्ष्यया चाभिसंतप्तॊ धृतराष्ट्रम उपागमत
 11 ततॊ विरहितं थृष्ट्वा पितरं परतिपूज्य सः
     पौरानुराग संतप्तः पश्चाथ इथम अभाषत
 12 शरुता मे जल्पतां तात परौराणाम अशिवा गिरः
     तवाम अनाथृत्य भीष्मं च पतिम इच्छन्ति पाण्डवम
 13 मतम एतच च भीष्मस्य न स राज्यं बुभूषति
     अस्माकं तु परां पीडां चिकीर्षन्ति पुरे जनाः
 14 पितृतः पराप्तवान राज्यं पाण्डुर आत्मगुणैः पुरा
     तवम अप्य अगुण संयॊगात पराप्तं राज्यं न लब्धवान
 15 स एष पाण्डॊर थायाथ्यं यथि पराप्नॊति पाण्डवः
     तस्य पुत्रॊ धरुवं पराप्तस तस्य तस्येति चापरः
 16 ते वयं राजवंशेन हीनाः सह सुतैर अपि
     अवज्ञाता भविष्यामॊ लॊकस्य जगतीपते
 17 सततं निरयं पराप्ताः परपिण्डॊपजीविनः
     न भवेम यदा राजंस तदा शीघ्रं विधीयताम
 18 अभविष्यः सदिरॊ राज्ये यथि हि तवं पुरा नृप
     धरुवं पराप्स्याम च वयं राज्यम अप्य अवशे जने
  1 [vai]
      prāṇādhikaṃ bhīmasenaṃ kṛtavidyaṃ dhanaṃjayam
      duryodhano lakṣayitva paryatapyata durmatiḥ
  2 tato vaikartanaḥ karṇaḥ śakuniś cāpi saubalaḥ
      anekair abhyupāyais tāñ jighāṃsanti sma pāṇḍavān
  3 pāṇḍavāś cāpi tat sarvaṃ pratyajānann ariṃdamāḥ
      udbhāvanam akurvanto vidurasya mate sthitāḥ
  4 guṇaiḥ samuditān dṛṣṭvā paurāḥ pāṇḍusutāṃs tadā
      kathayanti sma saṃbhūya catvareṣu sabhāsu ca
  5 prajñā cakṣur acakṣuṣṭvād dhṛtarāṣṭro janeśvaraḥ
      rājyam aprāptavān pūrvaṃ sā kathaṃ nṛpatir bhavet
  6 tathā bhīṣmaḥ śāṃtanavaḥ satyasaṃdho mahāvrataḥ
      pratyākhyāya purā rājyaṃ nādya jātu grahīṣyati
  7 te vayaṃ pāṇḍavaṃ jyeṣṭhaṃ taruṇaṃ vṛddhaśīlinam
      abhiṣiñcāma sādhv adya satyaṃ karuṇavedinam
  8 sa hi bhīṣmaṃ śāṃtanavaṃ dhṛtarāṣṭraṃ ca dharmavit
      saputraṃ vividhair bhogair yojayiṣyati pūjayan
  9 teṣāṃ duryodhanaḥ śrutvā tāni vākyāni bhāṣatām
      yudhiṣṭhirānuraktānāṃ paryatapyata durmatiḥ
  10 sa tapyamāno duṣṭātmā teṣāṃ vāco na cakṣame
     īrṣyayā cābhisaṃtapto dhṛtarāṣṭram upāgamat
 11 tato virahitaṃ dṛṣṭvā pitaraṃ pratipūjya saḥ
     paurānurāga saṃtaptaḥ paścād idam abhāṣata
 12 śrutā me jalpatāṃ tāta praurāṇām aśivā giraḥ
     tvām anādṛtya bhīṣmaṃ ca patim icchanti pāṇḍavam
 13 matam etac ca bhīṣmasya na sa rājyaṃ bubhūṣati
     asmākaṃ tu parāṃ pīḍāṃ cikīrṣanti pure janāḥ
 14 pitṛtaḥ prāptavān rājyaṃ pāṇḍur ātmaguṇaiḥ purā
     tvam apy aguṇa saṃyogāt prāptaṃ rājyaṃ na labdhavān
 15 sa eṣa pāṇḍor dāyādyaṃ yadi prāpnoti pāṇḍavaḥ
     tasya putro dhruvaṃ prāptas tasya tasyeti cāparaḥ
 16 te vayaṃ rājavaṃśena hīnāḥ saha sutair api
     avajñātā bhaviṣyāmo lokasya jagatīpate
 17 satataṃ nirayaṃ prāptāḥ parapiṇḍopajīvinaḥ
     na bhavema yathā rājaṃs tathā śīghraṃ vidhīyatām
 18 abhaviṣyaḥ sthiro rājye yadi hi tvaṃ purā nṛpa
     dhruvaṃ prāpsyāma ca vayaṃ rājyam apy avaśe jane


Next: Chapter 130