Sacred Texts  Hinduism  Index  Book 1 Index  Previous  Next 

Book 1
Chapter 5

 1 sarvāpūrvam iyaṃ yeṣām āsīt kṛtsnā vasuṃdharā
  prajāpatim upādāya nṛpāṇāṃ jayaśālinām
 2 yeṣāṃ sa sagaro nāma sāgaro yena khānitaḥ
  ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi yaṃ yāntaṃ paryavārayan
 3 ikṣvākūṇām idaṃ teṣāṃ rājñāṃ vaṃśe mahātmanām
  mahad utpannam ākhyānaṃ rāmāyaṇam iti śrutam
 4 tad idaṃ vartayiṣyāmi sarvaṃ nikhilam āditaḥ
  dharmakāmārthasahitaṃ śrotavyam anasūyayā
 5 kosalo nāma muditaḥ sphīto janapado mahān
  niviṣṭaḥ sarayūtīre prabhūtadhanadhānyavān
 6 ayodhyā nāma nagarī tatrāsīl lokaviśrutā
  manunā mānavendreṇa yā purī nirmitā svayam
 7 āyatā daśa ca dve ca yojanāni mahāpurī
  śrīmatī trīṇi vistīrṇā suvibhaktamahāpathā
 8 rājamārgeṇa mahatā suvibhaktena śobhitā
  muktapuṣpāvakīrṇena jalasiktena nityaśaḥ
 9 tāṃ tu rājā daśaratho mahārāṣṭravivardhanaḥ
  purīm āvāsayām āsa divi devapatir yathā
 10 kapāṭatoraṇavatīṃ suvibhaktāntarāpaṇām
   sarvayantrāyudhavatīm upetāṃ sarvaśilpibhiḥ
11 sūtamāgadhasaṃbādhāṃ śrīmatīm atulaprabhām
   uccāṭṭāladhvajavatīṃ śataghnīśatasaṃkulām
12 vadhūnāṭakasaṅghaiś ca saṃyuktāṃ sarvataḥ purīm
   udyānāmravaṇopetāṃ mahatīṃ sālamekhalām
13 durgagambhīraparighāṃ durgām anyair durāsadām
   vājivāraṇasaṃpūrṇāṃ gobhir uṣṭraiḥ kharais tathā
14 sāmantarājasaṅghaiś ca balikarmabhir āvṛtām
   nānādeśanivāsaiś ca vaṇigbhir upaśobhitām
15 prasādai ratnavikṛtaiḥ parvatair upaśobhitām
   kūṭāgāraiś ca saṃpūrṇām indrasyevāmarāvatīm
16 citrām aṣṭāpadākārāṃ varanārīgaṇair yutām
   sarvaratnasamākīrṇāṃ vimānagṛhaśobhitām
17 gṛhagāḍhām avicchidrāṃ samabhūmau niveśitām
   śālitaṇḍulasaṃpūrṇām ikṣukāṇḍarasodakām
18 dundubhībhir mṛdaṅgaiś ca vīṇābhiḥ paṇavais tathā
   nāditāṃ bhṛśam atyarthaṃ pṛthivyāṃ tām anuttamām
19 vimānam iva siddhānāṃ tapasādhigataṃ divi
   suniveśitaveśmāntāṃ narottamasamāvṛtām
20 ye ca bāṇair na vidhyanti viviktam aparāparam
   śabdavedhyaṃ ca vitataṃ laghuhastā viśāradāḥ
21 siṃhavyāghravarāhāṇāṃ mattānāṃ nadatāṃ vane
   hantāro niśitaiḥ śastrair balād bāhubalair api
22 tādṛśānāṃ sahasrais tām abhipūrṇāṃ mahārathaiḥ
   purīm āvāsayām āsa rājā daśarathas tadā
23 tām agnimadbhir guṇavadbhir āvṛtāṃ; dvijottamair vedaṣaḍaṅgapāragaiḥ
   sahasradaiḥ satyaratair mahātmabhir; maharṣikalpair ṛṣibhiś ca kevalaiḥ
 1 सर्वापूर्वम इयं येषाम आसीत कृत्स्ना वसुंधरा
  परजापतिम उपाथाय नृपाणां जयशालिनाम
 2 येषां स सगरॊ नाम सागरॊ येन खानितः
  षष्टिः पुत्रसहस्राणि यं यान्तं पर्यवारयन
 3 इक्ष्वाकूणाम इथं तेषां राज्ञां वंशे महात्मनाम
  महथ उत्पन्नम आख्यानं रामायणम इति शरुतम
 4 तथ इथं वर्तयिष्यामि सर्वं निखिलम आथितः
  धर्मकामार्दसहितं शरॊतव्यम अनसूयया
 5 कॊसलॊ नाम मुथितः सफीतॊ जनपथॊ महान
  निविष्टः सरयूतीरे परभूतधनधान्यवान
 6 अयॊध्या नाम नगरी तत्रासील लॊकविश्रुता
  मनुना मानवेन्थ्रेण या पुरी निर्मिता सवयम
 7 आयता थश च थवे च यॊजनानि महापुरी
  शरीमती तरीणि विस्तीर्णा सुविभक्तमहापदा
 8 राजमार्गेण महता सुविभक्तेन शॊभिता
  मुक्तपुष्पावकीर्णेन जलसिक्तेन नित्यशः
 9 तां तु राजा थशरदॊ महाराष्ट्रविवर्धनः
  पुरीम आवासयाम आस थिवि थेवपतिर यदा
 10 कपाटतॊरणवतीं सुविभक्तान्तरापणाम
   सर्वयन्त्रायुधवतीम उपेतां सर्वशिल्पिभिः
11 सूतमागधसंबाधां शरीमतीम अतुलप्रभाम
   उच्चाट्टालध्वजवतीं शतघ्नीशतसंकुलाम
12 वधूनाटकसङ्घैश च संयुक्तां सर्वतः पुरीम
   उथ्यानाम्रवणॊपेतां महतीं सालमेखलाम
13 थुर्गगम्भीरपरिघां थुर्गाम अन्यैर थुरासथाम
   वाजिवारणसंपूर्णां गॊभिर उष्ट्रैः खरैस तदा
14 सामन्तराजसङ्घैश च बलिकर्मभिर आवृताम
   नानाथेशनिवासैश च वणिग्भिर उपशॊभिताम
15 परसाथै रत्नविकृतैः पर्वतैर उपशॊभिताम
   कूटागारैश च संपूर्णाम इन्थ्रस्येवामरावतीम
16 चित्राम अष्टापथाकारां वरनारीगणैर युताम
   सर्वरत्नसमाकीर्णां विमानगृहशॊभिताम
17 गृहगाढाम अविच्छिथ्रां समभूमौ निवेशिताम
   शालितण्डुलसंपूर्णाम इक्षुकाण्डरसॊथकाम
18 थुन्थुभीभिर मृथङ्गैश च वीणाभिः पणवैस तदा
   नाथितां भृशम अत्यर्दं पृदिव्यां ताम अनुत्तमाम
19 विमानम इव सिथ्धानां तपसाधिगतं थिवि
   सुनिवेशितवेश्मान्तां नरॊत्तमसमावृताम
20 ये च बाणैर न विध्यन्ति विविक्तम अपरापरम
   शब्थवेध्यं च विततं लघुहस्ता विशारथाः
21 सिंहव्याघ्रवराहाणां मत्तानां नथतां वने
   हन्तारॊ निशितैः शस्त्रैर बलाथ बाहुबलैर अपि
22 ताथृशानां सहस्रैस ताम अभिपूर्णां महारदैः
   पुरीम आवासयाम आस राजा थशरदस तथा
23 ताम अग्निमथ्भिर गुणवथ्भिर आवृतां; थविजॊत्तमैर वेथषडङ्गपारगैः
   सहस्रथैः सत्यरतैर महात्मभिर; महर्षिकल्पैर ऋषिभिश च केवलैः


Next: Chapter 6