Sacred Texts  Hinduism  Index  Book 1 Index  Previous  Next 

Book 1
Chapter 25

 1 muner vacanam aklībaṃ śrutvā naravarātmajaḥ
  rāghavaḥ prāñjalir bhūtvā pratyuvāca dṛḍhavrataḥ
 2 pitur vacananirdeśāt pitur vacanagauravāt
  vacanaṃ kauśikasyeti kartavyam aviśaṅkayā
 3 anuśiṣṭo 'smy ayodhyāyāṃ gurumadhye mahātmanā
  pitrā daśarathenāhaṃ nāvajñeyaṃ ca tad vacaḥ
 4 so 'haṃ pitur vacaḥ śrutvā śāsanād brahma vādinaḥ
  kariṣyāmi na saṃdehas tāṭakāvadham uttamam
 5 gobrāhmaṇahitārthāya deśasyāsya sukhāya ca
  tava caivāprameyasya vacanaṃ kartum udyataḥ
 6 evam uktvā dhanurmadhye baddhvā muṣṭim ariṃdamaḥ
  jyāśabdam akarot tīvraṃ diśaḥ śabdena pūrayan
 7 tena śabdena vitrastās tāṭakā vanavāsinaḥ
  tāṭakā ca susaṃkruddhā tena śabdena mohitā
 8 taṃ śabdam abhinidhyāya rākṣasī krodhamūrchitā
  śrutvā cābhyadravad vegād yataḥ śabdo viniḥsṛtaḥ
 9 tāṃ dṛṣṭvā rāghavaḥ kruddhāṃ vikṛtāṃ vikṛtānanām
  pramāṇenātivṛddhāṃ ca lakṣmaṇaṃ so 'bhyabhāṣata
 10 paśya lakṣmaṇa yakṣiṇyā bhairavaṃ dāruṇaṃ vapuḥ
   bhidyeran darśanād asyā bhīrūṇāṃ hṛdayāni ca
11 enāṃ paśya durādharṣāṃ māyā balasamanvitām
   vinivṛttāṃ karomy adya hṛtakarṇāgranāsikām
12 na hy enām utsahe hantuṃ strīsvabhāvena rakṣitām
   vīryaṃ cāsyā gatiṃ cāpi haniṣyāmīti me matiḥ
13 evaṃ bruvāṇe rāme tu tāṭakā krodhamūrchitā
   udyamya bāhū garjantī rāmam evābhyadhāvata
14 tām āpatantīṃ vegena vikrāntām aśanīm iva
   śareṇorasi vivyādha sā papāta mamāra ca
15 tāṃ hatāṃ bhīmasaṃkāśāṃ dṛṣṭvā surapatis tadā
   sādhu sādhv iti kākutsthaṃ surāś ca samapūjayan
16 uvāca paramaprītaḥ sahasrākṣaḥ puraṃdaraḥ
   surāś ca sarve saṃhṛṣṭā viśvāmitram athābruvan
17 mune kauśike bhadraṃ te sendrāḥ sarve marudgaṇāḥ
   toṣitāḥ karmaṇānena snehaṃ darśaya rāghave
18 prajāpater bhṛśāśvasya putrān satyaparākramān
   tapobalabhṛtān brahman rāghavāya nivedaya
19 pātrabhūtaś ca te brahmaṃs tavānugamane dhṛtaḥ
   kartavyaṃ ca mahat karma surāṇāṃ rājasūnunā
20 evam uktvā surāḥ sarve hṛṣṭā jagmur yathāgatam
   viśvāmitraṃ pūjayitvā tataḥ saṃdhyā pravartate
21 tato munivaraḥ prītis tāṭakā vadhatoṣitaḥ
   mūrdhni rāmam upāghrāya idaṃ vacanam abravīt
22 ihādya rajanīṃ rāma vasema śubhadarśana
   śvaḥ prabhāte gamiṣyāmas tad āśramapadaṃ mama
 1 मुनेर वचनम अक्लीबं शरुत्वा नरवरात्मजः
  राघवः पराञ्जलिर भूत्वा परत्युवाच थृढव्रतः
 2 पितुर वचननिर्थेशात पितुर वचनगौरवात
  वचनं कौशिकस्येति कर्तव्यम अविशङ्कया
 3 अनुशिष्टॊ ऽसम्य अयॊध्यायां गुरुमध्ये महात्मना
  पित्रा थशरदेनाहं नावज्ञेयं च तथ वचः
 4 सॊ ऽहं पितुर वचः शरुत्वा शासनाथ बरह्म वाथिनः
  करिष्यामि न संथेहस ताटकावधम उत्तमम
 5 गॊब्राह्मणहितार्दाय थेशस्यास्य सुखाय च
  तव चैवाप्रमेयस्य वचनं कर्तुम उथ्यतः
 6 एवम उक्त्वा धनुर्मध्ये बथ्ध्वा मुष्टिम अरिंथमः
  जयाशब्थम अकरॊत तीव्रं थिशः शब्थेन पूरयन
 7 तेन शब्थेन वित्रस्तास ताटका वनवासिनः
  ताटका च सुसंक्रुथ्धा तेन शब्थेन मॊहिता
 8 तं शब्थम अभिनिध्याय राक्षसी करॊधमूर्छिता
  शरुत्वा चाभ्यथ्रवथ वेगाथ यतः शब्थॊ विनिःसृतः
 9 तां थृष्ट्वा राघवः करुथ्धां विकृतां विकृताननाम
  परमाणेनातिवृथ्धां च लक्ष्मणं सॊ ऽभयभाषत
 10 पश्य लक्ष्मण यक्षिण्या भैरवं थारुणं वपुः
   भिथ्येरन थर्शनाथ अस्या भीरूणां हृथयानि च
11 एनां पश्य थुराधर्षां माया बलसमन्विताम
   विनिवृत्तां करॊम्य अथ्य हृतकर्णाग्रनासिकाम
12 न हय एनाम उत्सहे हन्तुं सत्रीस्वभावेन रक्षिताम
   वीर्यं चास्या गतिं चापि हनिष्यामीति मे मतिः
13 एवं बरुवाणे रामे तु ताटका करॊधमूर्छिता
   उथ्यम्य बाहू गर्जन्ती रामम एवाभ्यधावत
14 ताम आपतन्तीं वेगेन विक्रान्ताम अशनीम इव
   शरेणॊरसि विव्याध सा पपात ममार च
15 तां हतां भीमसंकाशां थृष्ट्वा सुरपतिस तथा
   साधु साध्व इति काकुत्स्दं सुराश च समपूजयन
16 उवाच परमप्रीतः सहस्राक्षः पुरंथरः
   सुराश च सर्वे संहृष्टा विश्वामित्रम अदाब्रुवन
17 मुने कौशिके भथ्रं ते सेन्थ्राः सर्वे मरुथ्गणाः
   तॊषिताः कर्मणानेन सनेहं थर्शय राघवे
18 परजापतेर भृशाश्वस्य पुत्रान सत्यपराक्रमान
   तपॊबलभृतान बरह्मन राघवाय निवेथय
19 पात्रभूतश च ते बरह्मंस तवानुगमने धृतः
   कर्तव्यं च महत कर्म सुराणां राजसूनुना
20 एवम उक्त्वा सुराः सर्वे हृष्टा जग्मुर यदागतम
   विश्वामित्रं पूजयित्वा ततः संध्या परवर्तते
21 ततॊ मुनिवरः परीतिस ताटका वधतॊषितः
   मूर्ध्नि रामम उपाघ्राय इथं वचनम अब्रवीत
22 इहाथ्य रजनीं राम वसेम शुभथर्शन
   शवः परभाते गमिष्यामस तथ आश्रमपथं मम


Next: Chapter 26