Sacred Texts  Hinduism  Index  Book 2 Index  Previous  Next 

Book 2
Chapter 38

 1 tataḥ samīkṣya śayane sannaṃ śokena pārthivam
  kausalyā putraśokārtā tam uvāca mahīpatim
 2 rāghavo naraśārdūla viṣam uptvā dvijihvavat
  vicariṣyati kaikeyī nirmukteva hi pannagī
 3 vivāsya rāmaṃ subhagā labdhakāmā samāhitā
  trāsayiṣyati māṃ bhūyo duṣṭāhir iva veśmani
 4 atha sma nagare rāmaś caran bhaikṣaṃ gṛhe vaset
  kāmakāro varaṃ dātum api dāsaṃ mamātmajam
 5 pātayitvā tu kaikeyyā rāmaṃ sthānād yatheṣṭataḥ
  pradiṣṭo rakṣasāṃ bhāgaḥ parvaṇīvāhitāgninā
 6 gajarājagatir vīro mahābāhur dhanurdharaḥ
  vanam āviśate nūnaṃ sabhāryaḥ sahalakṣmaṇaḥ
 7 vane tv adṛṣṭaduḥkhānāṃ kaikeyyānumate tvayā
  tyaktānāṃ vanavāsāya kā nv avasthā bhaviṣyati
 8 te ratnahīnās taruṇāḥ phalakāle vivāsitāḥ
  kathaṃ vatsyanti kṛpaṇāḥ phalamūlaiḥ kṛtāśanāḥ
 9 apīdānīṃ sa kālaḥ syān mama śokakṣayaḥ śivaḥ
  sabhāryaṃ yat saha bhrātrā paśyeyam iha rāghavam
 10 śrutvaivopasthitau vīrau kadāyodhyā bhaviṣyati
   yaśasvinī hṛṣṭajanā sūcchritadhvajamālinī
11 kadā prekṣya naravyāghrāv araṇyāt punarāgatau
   nandiṣyati purī hṛṣṭā samudra iva parvaṇi
12 kadāyodhyāṃ mahābāhuḥ purīṃ vīraḥ pravekṣyati
   puraskṛtya rathe sītāṃ vṛṣabho govadhūm iva
13 kadā prāṇisahasrāṇi rājamārge mamātmajau
   lājair avakariṣyanti praviśantāv ariṃdamau
14 kadā sumanasaḥ kanyā dvijātīnāṃ phalāni ca
   pradiśantyaḥ purīṃ hṛṣṭāḥ kariṣyanti pradakṣiṇam
15 kadā pariṇato buddhyā vayasā cāmaraprabhaḥ
   abhyupaiṣyati dharmajñas trivarṣa iva māṃ lalan
16 niḥsaṃśayaṃ mayā manye purā vīra kadaryayā
   pātu kāmeṣu vatseṣu mātṝṇāṃ śātitāḥ stanāḥ
17 sāhaṃ gaur iva siṃhena vivatsā vatsalā kṛtā
   kaikeyyā puruṣavyāghra bālavatseva gaur balāt
18 na hi tāvad guṇair juṣṭaṃ sarvaśāstraviśāradam
   ekaputrā vinā putram ahaṃ jīvitum utsahe
19 na hi me jīvite kiṃ cit sāmartham iha kalpyate
   apaśyantyāḥ priyaṃ putraṃ mahābāhuṃ mahābalam
20 ayaṃ hi māṃ dīpayate samutthitas; tanūjaśokaprabhavo hutāśanaḥ
   mahīm imāṃ raśmibhir uttamaprabho; yathā nidāghe bhagavān divākaraḥ
 1 ततः समीक्ष्य शयने सन्नं शॊकेन पार्दिवम
  कौसल्या पुत्रशॊकार्ता तम उवाच महीपतिम
 2 राघवॊ नरशार्थूल विषम उप्त्वा थविजिह्ववत
  विचरिष्यति कैकेयी निर्मुक्तेव हि पन्नगी
 3 विवास्य रामं सुभगा लब्धकामा समाहिता
  तरासयिष्यति मां भूयॊ थुष्टाहिर इव वेश्मनि
 4 अद सम नगरे रामश चरन भैक्षं गृहे वसेत
  कामकारॊ वरं थातुम अपि थासं ममात्मजम
 5 पातयित्वा तु कैकेय्या रामं सदानाथ यदेष्टतः
  परथिष्टॊ रक्षसां भागः पर्वणीवाहिताग्निना
 6 गजराजगतिर वीरॊ महाबाहुर धनुर्धरः
  वनम आविशते नूनं सभार्यः सहलक्ष्मणः
 7 वने तव अथृष्टथुःखानां कैकेय्यानुमते तवया
  तयक्तानां वनवासाय का नव अवस्दा भविष्यति
 8 ते रत्नहीनास तरुणाः फलकाले विवासिताः
  कदं वत्स्यन्ति कृपणाः फलमूलैः कृताशनाः
 9 अपीथानीं स कालः सयान मम शॊकक्षयः शिवः
  सभार्यं यत सह भरात्रा पश्येयम इह राघवम
 10 शरुत्वैवॊपस्दितौ वीरौ कथायॊध्या भविष्यति
   यशस्विनी हृष्टजना सूच्छ्रितध्वजमालिनी
11 कथा परेक्ष्य नरव्याघ्राव अरण्यात पुनरागतौ
   नन्थिष्यति पुरी हृष्टा समुथ्र इव पर्वणि
12 कथायॊध्यां महाबाहुः पुरीं वीरः परवेक्ष्यति
   पुरस्कृत्य रदे सीतां वृषभॊ गॊवधूम इव
13 कथा पराणिसहस्राणि राजमार्गे ममात्मजौ
   लाजैर अवकरिष्यन्ति परविशन्ताव अरिंथमौ
14 कथा सुमनसः कन्या थविजातीनां फलानि च
   परथिशन्त्यः पुरीं हृष्टाः करिष्यन्ति परथक्षिणम
15 कथा परिणतॊ बुथ्ध्या वयसा चामरप्रभः
   अभ्युपैष्यति धर्मज्ञस तरिवर्ष इव मां ललन
16 निःसंशयं मया मन्ये पुरा वीर कथर्यया
   पातु कामेषु वत्सेषु मातॄणां शातिताः सतनाः
17 साहं गौर इव सिंहेन विवत्सा वत्सला कृता
   कैकेय्या पुरुषव्याघ्र बालवत्सेव गौर बलात
18 न हि तावथ गुणैर जुष्टं सर्वशास्त्रविशारथम
   एकपुत्रा विना पुत्रम अहं जीवितुम उत्सहे
19 न हि मे जीविते किं चित सामर्दम इह कल्प्यते
   अपश्यन्त्याः परियं पुत्रं महाबाहुं महाबलम
20 अयं हि मां थीपयते समुत्दितस; तनूजशॊकप्रभवॊ हुताशनः
   महीम इमां रश्मिभिर उत्तमप्रभॊ; यदा निथाघे भगवान थिवाकरः


Next: Chapter 39