Sacred Texts  Hinduism  Index  Book 3 Index  Previous  Next 

Book 3
Chapter 35

 1 tac chrutvā rākṣasendrasya vākyaṃ vākyaviśāradaḥ
  pratyuvāca mahāprājño mārīco rākṣaseśvaram
 2 sulabhāḥ puruṣā rājan satataṃ priyavādinaḥ
  apriyasya ca pathyasya vaktā śrotā ca durlabhaḥ
 3 na nūnaṃ budhyase rāmaṃ mahāvīryaṃ guṇonnatam
  ayuktacāraś capalo mahendravaruṇopamam
 4 api svasti bhavet tāta sarveṣāṃ bhuvi rakṣasām
  api rāmo na saṃkruddhaḥ kuryāl lokam arākṣasaṃ
 5 api te jīvitāntāya notpannā janakātmajā
  api sītā nimittaṃ ca na bhaved vyasanaṃ mahat
 6 api tvām īśvaraṃ prāpya kāmavṛttaṃ niraṅkuśam
  na vinaśyet purī laṅkā tvayā saha sarākṣasā
 7 tvadvidhaḥ kāmavṛtto hi duḥśīlaḥ pāpamantritaḥ
  ātmānaṃ svajanaṃ rāṣṭraṃ sa rājā hanti durmatiḥ
 8 na ca pitrā parityakto nāmaryādaḥ kathaṃ cana
  na lubdho na ca duḥśīlo na ca kṣatriyapāṃsanaḥ
 9 na ca dharmaguṇair hīnaiḥ kausalyānandavardhanaḥ
  na ca tīkṣṇo hi bhūtānāṃ sarveṣāṃ ca hite rataḥ
 10 vañcitaṃ pitaraṃ dṛṣṭvā kaikeyyā satyavādinam
   kariṣyāmīti dharmātmā tataḥ pravrajito vanam
11 kaikeyyāḥ priyakāmārthaṃ pitur daśarathasya ca
   hitvā rājyaṃ ca bhogāṃś ca praviṣṭo daṇḍakāvanam
12 na rāmaḥ karkaśas tāta nāvidvān nājitendriyaḥ
   anṛtaṃ na śrutaṃ caiva naiva tvaṃ vaktum arhasi
13 rāmo vigrahavān dharmaḥ sādhuḥ satyaparākramaḥ
   rājā sarvasya lokasya devānām iva vāsavaḥ
14 kathaṃ tvaṃ tasya vaidehīṃ rakṣitāṃ svena tejasā
   icchasi prasabhaṃ hartuṃ prabhām iva vivasvataḥ
15 śarārciṣam anādhṛṣyaṃ cāpakhaḍgendhanaṃ raṇe
   rāmāgniṃ sahasā dīptaṃ na praveṣṭuṃ tvam arhasi
16 dhanurvyāditadīptāsyaṃ śarārciṣam amarṣaṇam
   cāpabāṇadharaṃ vīraṃ śatrusenāpahāriṇam
17 rājyaṃ sukhaṃ ca saṃtyajya jīvitaṃ ceṣṭam ātmanaḥ
   nātyāsādayituṃ tāta rāmāntakam ihārhasi
18 aprameyaṃ hi tat tejo yasya sā janakātmajā
   na tvaṃ samarthas tāṃ hartuṃ rāmacāpāśrayāṃ vane
19 prāṇebhyo 'pi priyatarā bhāryā nityam anuvratā
   dīptasyeva hutāśasya śikhā sītā sumadhyamā
20 kim udyamaṃ vyartham imaṃ kṛtvā te rākṣasādhipa
   dṛṣṭaś cet tvaṃ raṇe tena tad antaṃ tava jīvitam
   jīvitaṃ ca sukhaṃ caiva rājyaṃ caiva sudurlabham
21 sa sarvaiḥ sacivaiḥ sārdhaṃ vibhīṣaṇapuraskṛtaiḥ
   mantrayitvā tu dharmiṣṭhaiḥ kṛtvā niścayam ātmanaḥ
22 doṣāṇāṃ ca guṇānāṃ ca saṃpradhārya balābalam
   ātmanaś ca balaṃ jñātvā rāghavasya ca tattvataḥ
   hitaṃ hi tava niścitya kṣamaṃ tvaṃ kartum arhasi
23 ahaṃ tu manye tava na kṣamaṃ raṇe; samāgamaṃ kosalarājasūnunā
   idaṃ hi bhūyaḥ śṛṇu vākyam uttamaṃ; kṣamaṃ ca yuktaṃ ca niśācarādhipa
 1 तच छरुत्वा राक्षसेन्थ्रस्य वाक्यं वाक्यविशारथः
  परत्युवाच महाप्राज्ञॊ मारीचॊ राक्षसेश्वरम
 2 सुलभाः पुरुषा राजन सततं परियवाथिनः
  अप्रियस्य च पद्यस्य वक्ता शरॊता च थुर्लभः
 3 न नूनं बुध्यसे रामं महावीर्यं गुणॊन्नतम
  अयुक्तचारश चपलॊ महेन्थ्रवरुणॊपमम
 4 अपि सवस्ति भवेत तात सर्वेषां भुवि रक्षसाम
  अपि रामॊ न संक्रुथ्धः कुर्याल लॊकम अराक्षसं
 5 अपि ते जीवितान्ताय नॊत्पन्ना जनकात्मजा
  अपि सीता निमित्तं च न भवेथ वयसनं महत
 6 अपि तवाम ईश्वरं पराप्य कामवृत्तं निरङ्कुशम
  न विनश्येत पुरी लङ्का तवया सह सराक्षसा
 7 तवथ्विधः कामवृत्तॊ हि थुःशीलः पापमन्त्रितः
  आत्मानं सवजनं राष्ट्रं स राजा हन्ति थुर्मतिः
 8 न च पित्रा परित्यक्तॊ नामर्याथः कदं चन
  न लुब्धॊ न च थुःशीलॊ न च कषत्रियपांसनः
 9 न च धर्मगुणैर हीनैः कौसल्यानन्थवर्धनः
  न च तीक्ष्णॊ हि भूतानां सर्वेषां च हिते रतः
 10 वञ्चितं पितरं थृष्ट्वा कैकेय्या सत्यवाथिनम
   करिष्यामीति धर्मात्मा ततः परव्रजितॊ वनम
11 कैकेय्याः परियकामार्दं पितुर थशरदस्य च
   हित्वा राज्यं च भॊगांश च परविष्टॊ थण्डकावनम
12 न रामः कर्कशस तात नाविथ्वान नाजितेन्थ्रियः
   अनृतं न शरुतं चैव नैव तवं वक्तुम अर्हसि
13 रामॊ विग्रहवान धर्मः साधुः सत्यपराक्रमः
   राजा सर्वस्य लॊकस्य थेवानाम इव वासवः
14 कदं तवं तस्य वैथेहीं रक्षितां सवेन तेजसा
   इच्छसि परसभं हर्तुं परभाम इव विवस्वतः
15 शरार्चिषम अनाधृष्यं चापखड्गेन्धनं रणे
   रामाग्निं सहसा थीप्तं न परवेष्टुं तवम अर्हसि
16 धनुर्व्याथितथीप्तास्यं शरार्चिषम अमर्षणम
   चापबाणधरं वीरं शत्रुसेनापहारिणम
17 राज्यं सुखं च संत्यज्य जीवितं चेष्टम आत्मनः
   नात्यासाथयितुं तात रामान्तकम इहार्हसि
18 अप्रमेयं हि तत तेजॊ यस्य सा जनकात्मजा
   न तवं समर्दस तां हर्तुं रामचापाश्रयां वने
19 पराणेभ्यॊ ऽपि परियतरा भार्या नित्यम अनुव्रता
   थीप्तस्येव हुताशस्य शिखा सीता सुमध्यमा
20 किम उथ्यमं वयर्दम इमं कृत्वा ते राक्षसाधिप
   थृष्टश चेत तवं रणे तेन तथ अन्तं तव जीवितम
   जीवितं च सुखं चैव राज्यं चैव सुथुर्लभम
21 स सर्वैः सचिवैः सार्धं विभीषणपुरस्कृतैः
   मन्त्रयित्वा तु धर्मिष्ठैः कृत्वा निश्चयम आत्मनः
22 थॊषाणां च गुणानां च संप्रधार्य बलाबलम
   आत्मनश च बलं जञात्वा राघवस्य च तत्त्वतः
   हितं हि तव निश्चित्य कषमं तवं कर्तुम अर्हसि
23 अहं तु मन्ये तव न कषमं रणे; समागमं कॊसलराजसूनुना
   इथं हि भूयः शृणु वाक्यम उत्तमं; कषमं च युक्तं च निशाचराधिप


Next: Chapter 36