Sacred Texts  Hinduism  Mahabharata  Index  Book 7 Index  Previous  Next 

Book 7 in English

The Mahabharata in Sanskrit

Book 7
Chapter 125

  1 [स]
      सैन्धवे निहते राजन पुत्रस तव सुयॊधनः
      अश्रुक्लिन्न मुखॊ थीनॊ निरुत्साहॊ थविषज जये
      अमन्यतार्जुन समॊ यॊधॊ भुवि न विथ्यते
  2 न थरॊणॊ न च राधेयॊ नाश्वत्दामा कृपॊ न च
      करुथ्धस्य परमुखे सदातुं पर्याप्ता इति मारिष
  3 निर्जित्य हि रणे पार्दः सर्वान मम महारदान
      अवधीत सैन्धवं संख्ये नैनं कश चिथ अवारयत
  4 सर्वदा हतम एवैतत कौरवाणां महथ बलम
      न हय अस्य विथ्यते तरात साक्षाथ अपि पुरंथरः
  5 यम उपाश्रित्य संग्रामे कृतः शस्त्रसमुथ्यमः
      स कर्णॊ निर्जितः संख्ये हतश चैव जयथ्रदः
  6 परुषाणि सभामध्ये परॊक्तवान यः सम पाण्डवान
      स कर्णॊ निर्जितः संख्ये सैन्धवश च निपातितः
  7 यस्य वीर्यं समाश्रित्य शमं याचन्तम अच्युतम
      तृणवत तम अहं मन्ये स कर्णॊ निर्जितॊ युधि
  8 एवं कलान्तमना राजन्न उपायाथ थरॊणम ईक्षितुम
      आगस्कृत सर्वलॊकस्य पुत्रस ते भरतर्षभ
  9 ततस तत सर्वम आचख्यौ कुरूणां वैशसं महत
      परान विजयतश चापि धार्तराष्ट्रान निमज्जतः
  10 [थुर]
     पश्य मूर्धावसिक्तानाम आचार्य कथनं कृतम
     कृत्वा परमुखतः शूरं भीष्मं मम पितामहम
 11 तं निहत्य परलुब्धॊ ऽयं शिखण्डी पूर्णमानसः
     पाञ्चालैः सहितः सर्वैः सेनाग्रम अभिकर्षति
 12 अपरश चापि थुर्धर्षः शिष्यस ते सव्यसाचिना
     अक्षौहिणी सप्त हत्वा हतॊ राजा जयथ्रदः
 13 अस्मथ विजयकामानां सुहृथाम उपकारिणाम
     गन्तास्मि कदम आनृण्यं गतानां यमसाथनम
 14 ये मथर्दं परीप्सन्ति वसुधां वसुधाधिपाः
     ते हित्वा वसुधैश्वर्यं वसुधाम अधिशेरते
 15 सॊ ऽहं कापुरुषः कृत्वा मित्राणां कषयम ईथृशम
     नाश्वमेधसहस्रेण पातुम आत्मानम उत्सहे
 16 मम लुब्धस्य पापस्य तदा धर्मापचायिनः
     वयायच्छन्तॊ जिगीषन्तः पराप्ता वैवस्वतक्षयम
 17 कदं पतितवृत्तस्य पृदिवी सुहृथां थरुहः
     विवरं नाशकथ थातुं मम पार्दिव संसथि
 18 सॊ ऽहं रुधिरसिक्ताङ्गं राज्ञां मध्ये पितामहम
     शयानं नाशकं तरातुं भीष्मम आयॊधने हतम
 19 तं माम अनार्य पुरुषं मित्र थरुहम अधार्मिकम
     किं स वक्ष्यति थुर्धर्षः समेत्य परलॊकवित
 20 जलसंधं महेष्वासं पश्य सात्यकिना हतम
     मथर्दम उथ्यतं शूरं पराणांस तयक्त्वा महारदम
 21 काम्बॊजं निहतं थृष्ट्वा तदालम्बुसम एव च
     अन्यान बहूंश च सुहृथॊ जीवितार्दॊ ऽथय कॊ मम
 22 वयायच्छन्तॊ हताः शूरा मथर्दे ये ऽपराङ्मुखाः
     यतमानाः परं शक्त्या विजेतुम अहितान मम
 23 तेषां गत्वाहम आनृण्यम अथ्य शक्त्या परंतप
     तर्पयिष्यामि तान एव जलेन यमुनाम अनु
 24 सत्यं ते परतिजानामि सर्वशस्त्रभृतां वरम
     इष्टापूर्तेन च शपे वीर्येण च सुतैर अपि
 25 निहत्य तान रणे सर्वान पाञ्चालान पाण्डवैः सह
     शान्तिं लब्धास्मि तेषां वा रणे गन्ता स लॊकताम
 26 न हीथानीं सहाया मे परीप्सन्त्य अनुपस्कृताः
     शरेयॊ हि पाण्डून मन्यन्ते न तदास्मान महाभुज
 27 सवयं हि मृत्युर विहितः सत्यसंधेन संयुगे
     भवान उपेक्षां कुरुते सुशिष्यत्वाथ धनंजये
 28 अतॊ विनिहताः सर्वे ये ऽसमज जय चिकीर्षवः
     कर्णम एव तु पश्यामि संप्रत्य अस्मज जयैषिणम
 29 यॊ हि मित्रम अविज्ञाय यादातद्येन मन्थधीः
     मित्रार्दे यॊजयत्य एनं तस्य सॊ ऽरदॊ ऽवसीथति
 30 ताथृग्रूपम इथं कार्यं कृतं मम सुहृथ बरुवैः
     मॊहाल लुब्धस्य पापस्य जिह्माचारैस ततस ततः
 31 हतॊ जयथ्रदश चैव सौमथत्तिश च वीर्यवान
     अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयॊ ऽद वसातयः
 32 सॊ ऽहम अथ्य गमिष्यामि यत्र ते पुरुषर्षभाः
     हता मथर्दं संग्रामे युध्यमानाः किरीटिना
 33 न हि मे जीवितेनार्दस तान ऋते पुरुषर्षभान
     आचार्यः पाण्डुपुत्राणाम अनुजानातु नॊ भवान
  1 [s]
      saindhave nihate rājan putras tava suyodhanaḥ
      aśruklinna mukho dīno nirutsāho dviṣaj jaye
      amanyatārjuna samo yodho bhuvi na vidyate
  2 na droṇo na ca rādheyo nāśvatthāmā kṛpo na ca
      kruddhasya pramukhe sthātuṃ paryāptā iti māriṣa
  3 nirjitya hi raṇe pārthaḥ sarvān mama mahārathān
      avadhīt saindhavaṃ saṃkhye nainaṃ kaś cid avārayat
  4 sarvathā hatam evaitat kauravāṇāṃ mahad balam
      na hy asya vidyate trāta sākṣād api puraṃdaraḥ
  5 yam upāśritya saṃgrāme kṛtaḥ śastrasamudyamaḥ
      sa karṇo nirjitaḥ saṃkhye hataś caiva jayadrathaḥ
  6 paruṣāṇi sabhāmadhye proktavān yaḥ sma pāṇḍavān
      sa karṇo nirjitaḥ saṃkhye saindhavaś ca nipātitaḥ
  7 yasya vīryaṃ samāśritya śamaṃ yācantam acyutam
      tṛṇavat tam ahaṃ manye sa karṇo nirjito yudhi
  8 evaṃ klāntamanā rājann upāyād droṇam īkṣitum
      āgaskṛt sarvalokasya putras te bharatarṣabha
  9 tatas tat sarvam ācakhyau kurūṇāṃ vaiśasaṃ mahat
      parān vijayataś cāpi dhārtarāṣṭrān nimajjataḥ
  10 [dur]
     paśya mūrdhāvasiktānām ācārya kadanaṃ kṛtam
     kṛtvā pramukhataḥ śūraṃ bhīṣmaṃ mama pitāmaham
 11 taṃ nihatya pralubdho 'yaṃ śikhaṇḍī pūrṇamānasaḥ
     pāñcālaiḥ sahitaḥ sarvaiḥ senāgram abhikarṣati
 12 aparaś cāpi durdharṣaḥ śiṣyas te savyasācinā
     akṣauhiṇī sapta hatvā hato rājā jayadrathaḥ
 13 asmad vijayakāmānāṃ suhṛdām upakāriṇām
     gantāsmi katham ānṛṇyaṃ gatānāṃ yamasādanam
 14 ye madarthaṃ parīpsanti vasudhāṃ vasudhādhipāḥ
     te hitvā vasudhaiśvaryaṃ vasudhām adhiśerate
 15 so 'haṃ kāpuruṣaḥ kṛtvā mitrāṇāṃ kṣayam īdṛśam
     nāśvamedhasahasreṇa pātum ātmānam utsahe
 16 mama lubdhasya pāpasya tathā dharmāpacāyinaḥ
     vyāyacchanto jigīṣantaḥ prāptā vaivasvatakṣayam
 17 kathaṃ patitavṛttasya pṛthivī suhṛdāṃ druhaḥ
     vivaraṃ nāśakad dātuṃ mama pārthiva saṃsadi
 18 so 'haṃ rudhirasiktāṅgaṃ rājñāṃ madhye pitāmaham
     śayānaṃ nāśakaṃ trātuṃ bhīṣmam āyodhane hatam
 19 taṃ mām anārya puruṣaṃ mitra druham adhārmikam
     kiṃ sa vakṣyati durdharṣaḥ sametya paralokavit
 20 jalasaṃdhaṃ maheṣvāsaṃ paśya sātyakinā hatam
     madartham udyataṃ śūraṃ prāṇāṃs tyaktvā mahāratham
 21 kāmbojaṃ nihataṃ dṛṣṭvā tathālambusam eva ca
     anyān bahūṃś ca suhṛdo jīvitārtho 'dya ko mama
 22 vyāyacchanto hatāḥ śūrā madarthe ye 'parāṅmukhāḥ
     yatamānāḥ paraṃ śaktyā vijetum ahitān mama
 23 teṣāṃ gatvāham ānṛṇyam adya śaktyā paraṃtapa
     tarpayiṣyāmi tān eva jalena yamunām anu
 24 satyaṃ te pratijānāmi sarvaśastrabhṛtāṃ varam
     iṣṭāpūrtena ca śape vīryeṇa ca sutair api
 25 nihatya tān raṇe sarvān pāñcālān pāṇḍavaiḥ saha
     śāntiṃ labdhāsmi teṣāṃ vā raṇe gantā sa lokatām
 26 na hīdānīṃ sahāyā me parīpsanty anupaskṛtāḥ
     śreyo hi pāṇḍūn manyante na tathāsmān mahābhuja
 27 svayaṃ hi mṛtyur vihitaḥ satyasaṃdhena saṃyuge
     bhavān upekṣāṃ kurute suśiṣyatvād dhanaṃjaye
 28 ato vinihatāḥ sarve ye 'smaj jaya cikīrṣavaḥ
     karṇam eva tu paśyāmi saṃpraty asmaj jayaiṣiṇam
 29 yo hi mitram avijñāya yāthātathyena mandadhīḥ
     mitrārthe yojayaty enaṃ tasya so 'rtho 'vasīdati
 30 tādṛgrūpam idaṃ kāryaṃ kṛtaṃ mama suhṛd bruvaiḥ
     mohāl lubdhasya pāpasya jihmācārais tatas tataḥ
 31 hato jayadrathaś caiva saumadattiś ca vīryavān
     abhīṣāhāḥ śūrasenāḥ śibayo 'tha vasātayaḥ
 32 so 'ham adya gamiṣyāmi yatra te puruṣarṣabhāḥ
     hatā madarthaṃ saṃgrāme yudhyamānāḥ kirīṭinā
 33 na hi me jīvitenārthas tān ṛte puruṣarṣabhān
     ācāryaḥ pāṇḍuputrāṇām anujānātu no bhavān


Next: Chapter 126