Sacred Texts  Hinduism  Index  Book 4 Index  Previous  Next 

Book 4
Chapter 47

 1 sahatārāṅgadābhyāṃ tu gatvā sa hanumān kapiḥ
  sugrīveṇa yathoddiṣṭaṃ taṃ deśam upacakrame
 2 sa tu dūram upāgamya sarvais taiḥ kapisattamaiḥ
  vicinoti sma vindhyasya guhāś ca gahanāni ca
 3 parvatāgrān nadīdurgān sarāṃsi vipulān drumān
  vṛkṣaṣaṇḍāṃś ca vividhān parvatān ghanapādapān
 4 anveṣamāṇās te sarve vānarāḥ sarvato diśam
  na sītāṃ dadṛśur vīrā maithilīṃ janakātmajām
 5 te bhakṣayanto mūlāni phalāni vividhāni ca
  anveṣamāṇā durdharṣā nyavasaṃs tatra tatra ha
  sa tu deśo duranveṣo guhāgahanavān mahān
 6 tyaktvā tu taṃ tadā deśaṃ sarve vai hariyūthapāḥ
  deśam anyaṃ durādharṣaṃ viviśuś cākutobhayāḥ
 7 yatra vandhyaphalā vṛkṣā vipuṣpāḥ parṇavarjitāḥ
  nistoyāḥ sarito yatra mūlaṃ yatra sudurlabham
 8 na santi mahiṣā yatra na mṛgā na ca hastinaḥ
  śārdūlāḥ pakṣiṇo vāpi ye cānye vanagocarāḥ
 9 snigdhapatrāḥ sthale yatra padminyaḥ phullapaṅkajāḥ
  prekṣaṇīyāḥ sugandhāś ca bhramaraiś cāpi varjitāḥ
 10 kaṇḍur nāma mahābhāgaḥ satyavādī tapodhanaḥ
   maharṣiḥ paramāmarṣī niyamair duṣpradharṣaṇaḥ
11 tasya tasmin vane putro bālako daśavārṣikaḥ
   pranaṣṭo jīvitāntāya kruddhas tatra mahāmuniḥ
12 tena dharmātmanā śaptaṃ kṛtsnaṃ tatra mahad vanam
   aśaraṇyaṃ durādharṣaṃ mṛgapakṣivivarjitam
13 tasya te kānanāntāṃs tu girīṇāṃ kandarāṇi ca
   prabhavāni nadīnāṃca vicinvanti samāhitāḥ
14 tatra cāpi mahātmāno nāpaśyañ janakātmajām
   hartāraṃ rāvaṇaṃ vāpi sugrīvapriyakāriṇaḥ
15 te praviśya tu taṃ bhīmaṃ latāgulmasamāvṛtam
   dadṛśuḥ krūrakarmāṇam asuraṃ suranirbhayam
16 taṃ dṛṣṭvā vanarā ghoraṃ sthitaṃ śailam ivāparam
   gāḍhaṃ parihitāḥ sarve dṛṣṭvā taṃ parvatopamam
17 so 'pi tān vānarān sarvān naṣṭāḥ sthety abravīd balī
   abhyadhāvata saṃkruddho muṣṭim udyamya saṃhitam
18 tam āpatantaṃ sahasā vāliputro 'ṅgadas tadā
19 rāvaṇo 'yam iti jñātvā talenābhijaghāna ha
   sa vāliputrābhihato vaktrāc choṇitam udvaman
20 asuro nyapatad bhūmau paryasta iva parvataḥ
   te tu tasmin nirucchvāse vānarā jitakāśinaḥ
   vyacinvan prāyaśas tatra sarvaṃ tad girigahvaram
21 vicitaṃ tu tataḥ kṛtvā sarve te kānanaṃ punaḥ
   anyadevāparaṃ ghoraṃ viviśur girigahvaram
22 te vicintya punaḥ khinnā viniṣpatya samāgatāḥ
   ekānte vṛkṣamūle tu niṣedur dīnamānasāḥ
 1 सहताराङ्गथाभ्यां तु गत्वा स हनुमान कपिः
  सुग्रीवेण यदॊथ्थिष्टं तं थेशम उपचक्रमे
 2 स तु थूरम उपागम्य सर्वैस तैः कपिसत्तमैः
  विचिनॊति सम विन्ध्यस्य गुहाश च गहनानि च
 3 पर्वताग्रान नथीथुर्गान सरांसि विपुलान थरुमान
  वृक्षषण्डांश च विविधान पर्वतान घनपाथपान
 4 अन्वेषमाणास ते सर्वे वानराः सर्वतॊ थिशम
  न सीतां थथृशुर वीरा मैदिलीं जनकात्मजाम
 5 ते भक्षयन्तॊ मूलानि फलानि विविधानि च
  अन्वेषमाणा थुर्धर्षा नयवसंस तत्र तत्र ह
  स तु थेशॊ थुरन्वेषॊ गुहागहनवान महान
 6 तयक्त्वा तु तं तथा थेशं सर्वे वै हरियूदपाः
  थेशम अन्यं थुराधर्षं विविशुश चाकुतॊभयाः
 7 यत्र वन्ध्यफला वृक्षा विपुष्पाः पर्णवर्जिताः
  निस्तॊयाः सरितॊ यत्र मूलं यत्र सुथुर्लभम
 8 न सन्ति महिषा यत्र न मृगा न च हस्तिनः
  शार्थूलाः पक्षिणॊ वापि ये चान्ये वनगॊचराः
 9 सनिग्धपत्राः सदले यत्र पथ्मिन्यः फुल्लपङ्कजाः
  परेक्षणीयाः सुगन्धाश च भरमरैश चापि वर्जिताः
 10 कण्डुर नाम महाभागः सत्यवाथी तपॊधनः
   महर्षिः परमामर्षी नियमैर थुष्प्रधर्षणः
11 तस्य तस्मिन वने पुत्रॊ बालकॊ थशवार्षिकः
   परनष्टॊ जीवितान्ताय करुथ्धस तत्र महामुनिः
12 तेन धर्मात्मना शप्तं कृत्स्नं तत्र महथ वनम
   अशरण्यं थुराधर्षं मृगपक्षिविवर्जितम
13 तस्य ते काननान्तांस तु गिरीणां कन्थराणि च
   परभवानि नथीनांच विचिन्वन्ति समाहिताः
14 तत्र चापि महात्मानॊ नापश्यञ जनकात्मजाम
   हर्तारं रावणं वापि सुग्रीवप्रियकारिणः
15 ते परविश्य तु तं भीमं लतागुल्मसमावृतम
   थथृशुः करूरकर्माणम असुरं सुरनिर्भयम
16 तं थृष्ट्वा वनरा घॊरं सदितं शैलम इवापरम
   गाढं परिहिताः सर्वे थृष्ट्वा तं पर्वतॊपमम
17 सॊ ऽपि तान वानरान सर्वान नष्टाः सदेत्य अब्रवीथ बली
   अभ्यधावत संक्रुथ्धॊ मुष्टिम उथ्यम्य संहितम
18 तम आपतन्तं सहसा वालिपुत्रॊ ऽङगथस तथा
19 रावणॊ ऽयम इति जञात्वा तलेनाभिजघान ह
   स वालिपुत्राभिहतॊ वक्त्राच छॊणितम उथ्वमन
20 असुरॊ नयपतथ भूमौ पर्यस्त इव पर्वतः
   ते तु तस्मिन निरुच्छ्वासे वानरा जितकाशिनः
   वयचिन्वन परायशस तत्र सर्वं तथ गिरिगह्वरम
21 विचितं तु ततः कृत्वा सर्वे ते काननं पुनः
   अन्यथेवापरं घॊरं विविशुर गिरिगह्वरम
22 ते विचिन्त्य पुनः खिन्ना विनिष्पत्य समागताः
   एकान्ते वृक्षमूले तु निषेथुर थीनमानसाः


Next: Chapter 48