Sacred Texts  Hinduism  Index  Book 6 Index  Previous  Next 

Book 6
Chapter 86

 1 mahodare tu nihate mahāpārśvo mahābalaḥ
  aṅgadasya camūṃ bhīmāṃ kṣobhayām āsa sāyakaiḥ
 2 sa vānarāṇāṃ mukhyānām uttamāṅgāni sarvaśaḥ
  pātayām āsa kāyebhyaḥ phalaṃ vṛntād ivānilaḥ
 3 keṣāṃ cid iṣubhir bāhūn skandhāṃś cicheda rākṣasaḥ
  vānarāṇāṃ susaṃkruddhaḥ pārśvaṃ keṣāṃ vyadārayat
 4 te 'rditā bāṇavarṣeṇa mahāpārśvena vānarāḥ
  viṣādavimukhāḥ sarve babhūvur gatacetasaḥ
 5 nirīkṣya balam udvignam aṅgado rākṣasārditam
  vegaṃ cakre mahābāhuḥ samudra iva parvaṇi
 6 āyasaṃ parighaṃ gṛhya sūryaraśmisamaprabham
  samare vānaraśreṣṭho mahāpārśve nyapātayat
 7 sa tu tena prahāreṇa mahāpārśvo vicetanaḥ
  sasūtaḥ syandanāt tasmād visaṃjñaḥ prāpatad bhuvi
 8 sarkṣarājas tu tejasvī nīlāñjanacayopamaḥ
  niṣpatya sumahāvīryaḥ svād yūthān meghasaṃnibhāt
 9 pragṛhya giriśṛṅgābhāṃ kruddhaḥ sa vipulāṃ śilām
  aśvāñ jaghāna tarasā syandanaṃ ca babhañja tam
 10 muhūrtāl labdhasaṃjñas tu mahāpārśvo mahābalaḥ
   aṅgadaṃ bahubhir bāṇair bhūyas taṃ pratyavidhyata
11 jāmbavantaṃ tribhir bāṇair ājaghāna stanāntare
   ṛkṣarājaṃ gavākṣaṃ ca jaghāna bahubhiḥ śaraiḥ
12 gavākṣaṃ jāmbavantaṃ ca sa dṛṣṭvā śarapīḍitau
   jagrāha parighaṃ ghoram aṅgadaḥ krodhamūrchitaḥ
13 tasyāṅgadaḥ prakupito rākṣasasya tam āyasaṃ
   dūrasthitasya parighaṃ raviraśmisamaprabham
14 dvābhyāṃ bhujābhyāṃ saṃgṛhya bhrāmayitvā ca vegavān
   mahāpārśvāya cikṣepa vadhārthaṃ vālinaḥ sutaḥ
15 sa tu kṣipto balavatā parighas tasya rakṣasaḥ
   dhanuś ca saśaraṃ hastāc chirastraṃ cāpy apātayat
16 taṃ samāsādya vegena vāliputraḥ pratāpavān
   talenābhyahanat kruddhaḥ karṇamūle sakuṇḍale
17 sa tu kruddho mahāvego mahāpārśvo mahādyutiḥ
   kareṇaikena jagrāha sumahāntaṃ paraśvadham
18 taṃ tailadhautaṃ vimalaṃ śailasāramayaṃ dṛḍham
   rākṣasaḥ paramakruddho vāliputre nyapātayat
19 tena vāmāṃsaphalake bhṛśaṃ pratyavapātitam
   aṅgado mokṣayām āsa saroṣaḥ sa paraśvadham
20 sa vīro vajrasaṃkāśam aṅgado muṣṭim ātmanaḥ
   saṃvartayan susaṃkruddhaḥ pitus tulyaparākramaḥ
21 rākṣasasya stanābhyāśe marmajño hṛdayaṃ prati
   indrāśanisamasparśaṃ sa muṣṭiṃ vinyapātayat
22 tena tasya nipātena rākṣasasya mahāmṛdhe
   paphāla hṛdayaṃ cāśu sa papāta hato bhuvi
23 tasmin nipatite bhūmau tat sainyaṃ saṃpracukṣubhe
   abhavac ca mahān krodhaḥ samare rāvaṇasya tu
 1 महॊथरे तु निहते महापार्श्वॊ महाबलः
  अङ्गथस्य चमूं भीमां कषॊभयाम आस सायकैः
 2 स वानराणां मुख्यानाम उत्तमाङ्गानि सर्वशः
  पातयाम आस कायेभ्यः फलं वृन्ताथ इवानिलः
 3 केषां चिथ इषुभिर बाहून सकन्धांश चिछेथ राक्षसः
  वानराणां सुसंक्रुथ्धः पार्श्वं केषां वयथारयत
 4 ते ऽरथिता बाणवर्षेण महापार्श्वेन वानराः
  विषाथविमुखाः सर्वे बभूवुर गतचेतसः
 5 निरीक्ष्य बलम उथ्विग्नम अङ्गथॊ राक्षसार्थितम
  वेगं चक्रे महाबाहुः समुथ्र इव पर्वणि
 6 आयसं परिघं गृह्य सूर्यरश्मिसमप्रभम
  समरे वानरश्रेष्ठॊ महापार्श्वे नयपातयत
 7 स तु तेन परहारेण महापार्श्वॊ विचेतनः
  ससूतः सयन्थनात तस्माथ विसंज्ञः परापतथ भुवि
 8 सर्क्षराजस तु तेजस्वी नीलाञ्जनचयॊपमः
  निष्पत्य सुमहावीर्यः सवाथ यूदान मेघसंनिभात
 9 परगृह्य गिरिशृङ्गाभां करुथ्धः स विपुलां शिलाम
  अश्वाञ जघान तरसा सयन्थनं च बभञ्ज तम
 10 मुहूर्ताल लब्धसंज्ञस तु महापार्श्वॊ महाबलः
   अङ्गथं बहुभिर बाणैर भूयस तं परत्यविध्यत
11 जाम्बवन्तं तरिभिर बाणैर आजघान सतनान्तरे
   ऋक्षराजं गवाक्षं च जघान बहुभिः शरैः
12 गवाक्षं जाम्बवन्तं च स थृष्ट्वा शरपीडितौ
   जग्राह परिघं घॊरम अङ्गथः करॊधमूर्छितः
13 तस्याङ्गथः परकुपितॊ राक्षसस्य तम आयसं
   थूरस्दितस्य परिघं रविरश्मिसमप्रभम
14 थवाभ्यां भुजाभ्यां संगृह्य भरामयित्वा च वेगवान
   महापार्श्वाय चिक्षेप वधार्दं वालिनः सुतः
15 स तु कषिप्तॊ बलवता परिघस तस्य रक्षसः
   धनुश च सशरं हस्ताच छिरस्त्रं चाप्य अपातयत
16 तं समासाथ्य वेगेन वालिपुत्रः परतापवान
   तलेनाभ्यहनत करुथ्धः कर्णमूले सकुण्डले
17 स तु करुथ्धॊ महावेगॊ महापार्श्वॊ महाथ्युतिः
   करेणैकेन जग्राह सुमहान्तं परश्वधम
18 तं तैलधौतं विमलं शैलसारमयं थृढम
   राक्षसः परमक्रुथ्धॊ वालिपुत्रे नयपातयत
19 तेन वामांसफलके भृशं परत्यवपातितम
   अङ्गथॊ मॊक्षयाम आस सरॊषः स परश्वधम
20 स वीरॊ वज्रसंकाशम अङ्गथॊ मुष्टिम आत्मनः
   संवर्तयन सुसंक्रुथ्धः पितुस तुल्यपराक्रमः
21 राक्षसस्य सतनाभ्याशे मर्मज्ञॊ हृथयं परति
   इन्थ्राशनिसमस्पर्शं स मुष्टिं विन्यपातयत
22 तेन तस्य निपातेन राक्षसस्य महामृधे
   पफाल हृथयं चाशु स पपात हतॊ भुवि
23 तस्मिन निपतिते भूमौ तत सैन्यं संप्रचुक्षुभे
   अभवच च महान करॊधः समरे रावणस्य तु


Next: Chapter 87