Sacred Texts  Hinduism  Index  Book 6 Index  Previous  Next 

Book 6
Chapter 56

 1 kumbhakarṇaṃ hataṃ dṛṣṭvā rāghaveṇa mahātmanā
  rākṣasā rākṣasendrāya rāvaṇāya nyavedayan
 2 śrutvā vinihataṃ saṃkhye kumbhakarṇaṃ mahābalam
  rāvaṇaḥ śokasaṃtapto mumoha ca papāta ca
 3 pitṛvyaṃ nihataṃ śrutvā devāntakanarāntakau
  triśirāś cātikāyaś ca ruruduḥ śokapīḍitāḥ
 4 bhrātaraṃ nihataṃ śrutvā rāmeṇākliṣṭakarmaṇā
  mahodaramahāpārśvau śokākrāntau babhūvatuḥ
 5 tataḥ kṛcchrāt samāsādya saṃjñāṃ rākṣasapuṃgavaḥ
  kumbhakarṇavadhād dīno vilalāpa sa rāvaṇaḥ
 6 hā vīra ripudarpaghna kumbhakarṇa mahābala
  śatrusainyaṃ pratāpyaikaḥ kva māṃ saṃtyajya gacchasi
 7 idānīṃ khalv ahaṃ nāsmi yasya me patito bhujaḥ
  dakṣiṇo yaṃ samāśritya na bibhemi surāsurān
 8 katham evaṃvidho vīro devadānavadarpahā
  kālāgnipratimo hy adya rāghaveṇa raṇe hataḥ
 9 yasya te vajraniṣpeṣo na kuryād vyasanaṃ sadā
  sa kathaṃ rāmabāṇārtaḥ prasupto 'si mahītale
 10 ete devagaṇāḥ sārdham ṛṣibhir gagane sthitāḥ
   nihataṃ tvāṃ raṇe dṛṣṭvā ninadanti praharṣitāḥ
11 dhruvam adyaiva saṃhṛṣṭā labdhalakṣyāḥ plavaṃgamāḥ
   ārokṣyantīha durgāṇi laṅkādvārāṇi sarvaśaḥ
12 rājyena nāsti me kāryaṃ kiṃ kariṣyāmi sītayā
   kumbhakarṇavihīnasya jīvite nāsti me ratiḥ
13 yady ahaṃ bhrātṛhantāraṃ na hanmi yudhi rāghavam
   nanu me maraṇaṃ śreyo na cedaṃ vyarthajīvitam
14 adyaiva taṃ gamiṣyāmi deśaṃ yatrānujo mama
   na hi bhrātṝn samutsṛjya kṣaṇaṃ jīvitum utsahe
15 devā hi māṃ hasiṣyanti dṛṣṭvā pūrvāpakāriṇam
   katham indraṃ jayiṣyāmi kumbhakarṇahate tvayi
16 tad idaṃ mām anuprāptaṃ vibhīṣaṇavacaḥ śubham
   yad ajñānān mayā tasya na gṛhītaṃ mahātmanaḥ
17 vibhīṣaṇavaco yāvat kumbhakarṇaprahastayoḥ
   vināśo 'yaṃ samutpanno māṃ vrīḍayati dāruṇaḥ
18 tasyāyaṃ karmaṇaḥ prāto vipāko mama śokadaḥ
   yan mayā dhārmikaḥ śrīmān sa nirasto vibhīṣaṇaḥ
19 iti bahuvidham ākulāntarātmā; kṛpaṇam atīva vilapya kumbhakarṇam
   nyapatad atha daśānano bhṛśārtas; tam anujam indraripuṃ hataṃ viditvā
 1 कुम्भकर्णं हतं थृष्ट्वा राघवेण महात्मना
  राक्षसा राक्षसेन्थ्राय रावणाय नयवेथयन
 2 शरुत्वा विनिहतं संख्ये कुम्भकर्णं महाबलम
  रावणः शॊकसंतप्तॊ मुमॊह च पपात च
 3 पितृव्यं निहतं शरुत्वा थेवान्तकनरान्तकौ
  तरिशिराश चातिकायश च रुरुथुः शॊकपीडिताः
 4 भरातरं निहतं शरुत्वा रामेणाक्लिष्टकर्मणा
  महॊथरमहापार्श्वौ शॊकाक्रान्तौ बभूवतुः
 5 ततः कृच्छ्रात समासाथ्य संज्ञां राक्षसपुंगवः
  कुम्भकर्णवधाथ थीनॊ विललाप स रावणः
 6 हा वीर रिपुथर्पघ्न कुम्भकर्ण महाबल
  शत्रुसैन्यं परताप्यैकः कव मां संत्यज्य गच्छसि
 7 इथानीं खल्व अहं नास्मि यस्य मे पतितॊ भुजः
  थक्षिणॊ यं समाश्रित्य न बिभेमि सुरासुरान
 8 कदम एवंविधॊ वीरॊ थेवथानवथर्पहा
  कालाग्निप्रतिमॊ हय अथ्य राघवेण रणे हतः
 9 यस्य ते वज्रनिष्पेषॊ न कुर्याथ वयसनं सथा
  स कदं रामबाणार्तः परसुप्तॊ ऽसि महीतले
 10 एते थेवगणाः सार्धम ऋषिभिर गगने सदिताः
   निहतं तवां रणे थृष्ट्वा निनथन्ति परहर्षिताः
11 धरुवम अथ्यैव संहृष्टा लब्धलक्ष्याः पलवंगमाः
   आरॊक्ष्यन्तीह थुर्गाणि लङ्काथ्वाराणि सर्वशः
12 राज्येन नास्ति मे कार्यं किं करिष्यामि सीतया
   कुम्भकर्णविहीनस्य जीविते नास्ति मे रतिः
13 यथ्य अहं भरातृहन्तारं न हन्मि युधि राघवम
   ननु मे मरणं शरेयॊ न चेथं वयर्दजीवितम
14 अथ्यैव तं गमिष्यामि थेशं यत्रानुजॊ मम
   न हि भरातॄन समुत्सृज्य कषणं जीवितुम उत्सहे
15 थेवा हि मां हसिष्यन्ति थृष्ट्वा पूर्वापकारिणम
   कदम इन्थ्रं जयिष्यामि कुम्भकर्णहते तवयि
16 तथ इथं माम अनुप्राप्तं विभीषणवचः शुभम
   यथ अज्ञानान मया तस्य न गृहीतं महात्मनः
17 विभीषणवचॊ यावत कुम्भकर्णप्रहस्तयॊः
   विनाशॊ ऽयं समुत्पन्नॊ मां वरीडयति थारुणः
18 तस्यायं कर्मणः परातॊ विपाकॊ मम शॊकथः
   यन मया धार्मिकः शरीमान स निरस्तॊ विभीषणः
19 इति बहुविधम आकुलान्तरात्मा; कृपणम अतीव विलप्य कुम्भकर्णम
   नयपतथ अद थशाननॊ भृशार्तस; तम अनुजम इन्थ्ररिपुं हतं विथित्वा


Next: Chapter 57