Sacred Texts  Hinduism  Mahabharata  Index  Book 7 Index  Previous  Next 

Book 7 in English

The Mahabharata in Sanskrit

Book 7
Chapter 23

  1 [धृ]
      वयदयेयुर इमे सेनां थेवानाम अपि संयुगे
      आहवे ये नयवर्तन्त वृकॊथर मुखा रदाः
  2 संप्रयुक्तः किलैवायं थिष्टैर भवति पूरुषः
      तस्मिन्न एव तु सर्वार्दा थृश्यन्ते वै पृदग्विधाः
  3 थीर्घं विप्रॊषितः कालम अरण्ये जटिलॊ ऽजनी
      अज्ञातश चैव लॊकस्य विजहार युधिष्ठिरः
  4 स एव महतीं सेनां समावर्तयथ आहवे
      किम अन्यथ थैवसंयॊगान मम पुत्रस्य चाभवत
  5 युक्त एव हि भाग्येन धरुवम उत्पथ्यते नरः
      स तदाकृष्यते तेन न यदा सवयम इच्छति
  6 थयूतव्यसनम आसाथ्य कलेशितॊ हि युधिष्ठिरः
      स पुनर भागधेयेन सहायान उपलब्धवान
  7 अर्धं मे केकया लब्धाः काशिकाः कॊसलाश च ये
      चेथयश चापरे वङ्गा माम एव समुपाश्रिताः
  8 पृदिवी भूयसी तात मम पार्दस्य नॊ तदा
      इति माम अब्रवीत सूत मन्थॊ थुर्यॊधनस तथा
  9 तस्य सेना समूहस्य मध्ये थरॊणः सुरक्षितः
      निहतः पार्षतेनाजौ किम अन्यथ भागधेयतः
  10 मध्ये राज्ञां महाबाहुं सथा युथ्धाभिनन्थिनम
     सर्वास्त्रपारगं थरॊणं कदं मृत्युर उपेयिवान
 11 समनुप्राप्त कृच्छ्रॊ ऽहं संमॊहं परमं गतः
     भीष्मथ्रॊणौ हतौ शरुत्वा नाहं जीवितुम उत्सहे
 12 यन मा कषत्ताभ्रवीत तात परपश्यन पुत्रगृथ्धिनम
     थुर्यॊधनेन तत सर्वं पराप्तं सूत मया सह
 13 नृशंसं तु परं तत सयात तयक्त्वा थुर्यॊधनं यथि
     पुत्र शेषं चिकीर्षेयं कृच्छ्रं न मरणं भवेत
 14 यॊ हि धर्मं परित्यज्य भवत्य अर्दपरॊ नरः
     सॊ ऽसमाच च हीयते लॊकात कषुथ्रभावं च गच्छति
 15 अथ्य चाप्य अस्य राष्ट्रस्य हतॊत्साहस्य संजय
     अवशेषं न पश्यामि ककुथे मृथिते सति
 16 कदं सयाथ अवशेषं हि धुर्ययॊर अभ्यतीतयॊः
     यौ नित्यम अनुजीवामः कषमिणौ पुरुषर्षभौ
 17 वयक्तम एव च मे शंस यदा युथ्धम अवर्तत
     के ऽयुध्यन के वयपाकर्षन के कषुथ्राः पराथ्रवन भयात
 18 धनंजयं च मे शंस यथ यच चक्रे रदर्षभः
     तस्माथ भयं नॊ भूयिष्ठं भरातृव्याच च विशेषतः
 19 यदासीच च निवृत्तेषु पाण्डवेषु च संजय
     मम सैन्यावशेषस्य संनिपातः सुथारुणः
     मामकानां च ये शूराः कांस तत्र समवारयन
  1 [dhṛ]
      vyathayeyur ime senāṃ devānām api saṃyuge
      āhave ye nyavartanta vṛkodara mukhā rathāḥ
  2 saṃprayuktaḥ kilaivāyaṃ diṣṭair bhavati pūruṣaḥ
      tasminn eva tu sarvārthā dṛśyante vai pṛthagvidhāḥ
  3 dīrghaṃ viproṣitaḥ kālam araṇye jaṭilo 'janī
      ajñātaś caiva lokasya vijahāra yudhiṣṭhiraḥ
  4 sa eva mahatīṃ senāṃ samāvartayad āhave
      kim anyad daivasaṃyogān mama putrasya cābhavat
  5 yukta eva hi bhāgyena dhruvam utpadyate naraḥ
      sa tathākṛṣyate tena na yathā svayam icchati
  6 dyūtavyasanam āsādya kleśito hi yudhiṣṭhiraḥ
      sa punar bhāgadheyena sahāyān upalabdhavān
  7 ardhaṃ me kekayā labdhāḥ kāśikāḥ kosalāś ca ye
      cedayaś cāpare vaṅgā mām eva samupāśritāḥ
  8 pṛthivī bhūyasī tāta mama pārthasya no tathā
      iti mām abravīt sūta mando duryodhanas tadā
  9 tasya senā samūhasya madhye droṇaḥ surakṣitaḥ
      nihataḥ pārṣatenājau kim anyad bhāgadheyataḥ
  10 madhye rājñāṃ mahābāhuṃ sadā yuddhābhinandinam
     sarvāstrapāragaṃ droṇaṃ kathaṃ mṛtyur upeyivān
 11 samanuprāpta kṛcchro 'haṃ saṃmohaṃ paramaṃ gataḥ
     bhīṣmadroṇau hatau śrutvā nāhaṃ jīvitum utsahe
 12 yan mā kṣattābhravīt tāta prapaśyan putragṛddhinam
     duryodhanena tat sarvaṃ prāptaṃ sūta mayā saha
 13 nṛśaṃsaṃ tu paraṃ tat syāt tyaktvā duryodhanaṃ yadi
     putra śeṣaṃ cikīrṣeyaṃ kṛcchraṃ na maraṇaṃ bhavet
 14 yo hi dharmaṃ parityajya bhavaty arthaparo naraḥ
     so 'smāc ca hīyate lokāt kṣudrabhāvaṃ ca gacchati
 15 adya cāpy asya rāṣṭrasya hatotsāhasya saṃjaya
     avaśeṣaṃ na paśyāmi kakude mṛdite sati
 16 kathaṃ syād avaśeṣaṃ hi dhuryayor abhyatītayoḥ
     yau nityam anujīvāmaḥ kṣamiṇau puruṣarṣabhau
 17 vyaktam eva ca me śaṃsa yathā yuddham avartata
     ke 'yudhyan ke vyapākarṣan ke kṣudrāḥ prādravan bhayāt
 18 dhanaṃjayaṃ ca me śaṃsa yad yac cakre ratharṣabhaḥ
     tasmād bhayaṃ no bhūyiṣṭhaṃ bhrātṛvyāc ca viśeṣataḥ
 19 yathāsīc ca nivṛtteṣu pāṇḍaveṣu ca saṃjaya
     mama sainyāvaśeṣasya saṃnipātaḥ sudāruṇaḥ
     māmakānāṃ ca ye śūrāḥ kāṃs tatra samavārayan


Next: Chapter 24