Sacred Texts  Hinduism  Mahabharata  Index  Book 7 Index  Previous  Next 

Book 7 in English

The Mahabharata in Sanskrit

Book 7
Chapter 119

  1 [धृ]
      अजितॊ थरॊण राधेय विकर्ण कृतवर्मभिः
      तीर्णः सैन्यार्णवं वीरः परतिश्रुत्य युधिष्ठिरे
  2 स कदं कौरवेयेण समरेष्व अनिवारितः
      निगृह्य भूरिश्रवसा बलाथ भुवि निपातितः
  3 [स]
      शृणु राजन्न इहॊत्पत्तिं शैनेयस्य यदा पुरा
      यदा च भूरिश्रवसॊ यत्र ते संशयॊ नृप
  4 अत्रेः पुत्रॊ ऽभवत सॊमः सॊमस्य तु बुधः समृतः
      बुधस्यासीन महेन्थ्राभः पुत्र एकः पुरूरवाः
  5 पुरूरवस आयुस तु आयुषॊ नहुषः समृतः
      नजुषस्य ययातिस तु राजर्षिर थेवसंमतिः
  6 ययातेर थेव यान्यां तु यथुर जयेष्ठॊ ऽभवत सुतः
      यथॊर अभूथ अन्ववाये थेवमीढ इति शरुतिः
  7 याथवस तस्य च सुतः शूरस तरैलॊक्यसंमतः
      शूरस्य शौरिर नृवरॊ वसुथेवॊ महायशाः
  8 धनुष्य अनावरः शूरः कार्तवीर्यसमॊ युधि
      तथ वीर्यश चापि तत्रैव कुले शिनिर अभून नृपः
  9 एतस्मिन्न एव काले तु थेवकस्य महात्मनः
      थुहितुः सवयंवरे राजन सर्वक्षत्रसमागमे
  10 तत्र वै थेवकीं थेवीं वसुथेवार्दम आप्तवान
     निर्जित्य पार्दिवान सर्वान रदम आरॊपयच छिनिः
 11 तां थृष्ट्वा थेवकीं शौरे रदस्दां पुरुषर्षभः
     नामृष्यत महातेजाः सॊमथत्तः शिनेर नृप
 12 तयॊर युथ्धम अभूथ राजन थिनार्धं चित्रम अथ्भुतम
     बाहुयुथ्धं सुबलिनॊः शक्र परह्राथयॊर इव
 13 शिनिना सॊमथत्तस तु परसह्य भुवि पातितः
     असिम उथ्यम्य केशेषु परगृह्य च पथा हतः
 14 मध्ये राजसहस्राणां परेक्षकाणां समन्ततः
     कृपया च पुनस तेन जीवेति स विसर्जितः
 15 तथवस्दः कृतस तेन सॊमथत्तॊ ऽद मारिष
     परसाथयन महाथेवम अमर्षवशम आस्दितः
 16 तस्य तुष्टॊ महाथेवॊ वराणां वरथः परभुः
     वरेण छन्थयाम आस स तु वव्रे वरं नृपः
 17 पुत्रम इच्छामि भगवन यॊ निहन्याच छिनेः सुतम
     मध्ये राजसहस्राणां पथा हन्याच च संयुगे
 18 तस्य तथ वचनं शरुत्वा सॊमथत्तस्य पार्दिव
     एवम अस्त्व इति तत्रॊक्त्वा स थेवॊ ऽनतरधीयत
 19 स तेन वरथानेन लब्धवान भूरिथक्षिणम
     नयपातयच च समरे सौमथत्तिः शिनेः सुतम
 20 एतत ते कदितं राजन यन मां तवं परिपृच्छसि
     न हि शक्या रणे जेतुं सात्वता मनुजर्षभ
 21 लब्धलक्ष्याश च संग्रामे बहवश चित्रयॊधिनः
     थेवथानवगन्धर्वान विजेतारॊ हय अविस्मिताः
     सववीर्यविजये युक्ता नैते परपरिग्रहाः
 22 न तुल्यं वृष्णिभिर इह थृश्यते किं चन परभॊ
     भूतं भव्यं भविष्यच च बलेन भरतर्षभ
 23 न जञातिम अवमन्यन्ते वृथ्धानां शासने रताः
     न थेवासुरगन्धर्वा न यक्षॊरग राक्षसाः
     जेतारॊ वृष्णिवीराणां न पुनर मानुषा रणे
 24 बरह्म थरव्ये गुरु थरव्ये जञातिथ्रव्ये ऽपय अहिंसकाः
     एतेषां रक्षितारश च ये सयुः कस्यां चिथ आपथि
 25 अर्दवन्तॊ न चॊत्सिक्ता बरह्मण्याः सत्यवाथिनः
     समर्दान नावमन्यन्ते थीनान अभ्युथ्धरन्ति च
 26 नित्यं थेव परा थान्ता थातारश चाविकत्दनाः
     तेन वृष्णिप्रवीराणां चक्रं न परतिहन्यते
 27 अपि मेरुं वहेत कश चित तरेथ वा मकरालयम
     न तु वृष्णिप्रवीराणां समेत्यान्तं वरजेन नृप
 28 एतत ते सर्वम आख्यातं यत्र ते संशयॊ विभॊ
     कुरुराजनरश्रेष्ठ तव हय अपनयॊ महान
  1 [dhṛ]
      ajito droṇa rādheya vikarṇa kṛtavarmabhiḥ
      tīrṇaḥ sainyārṇavaṃ vīraḥ pratiśrutya yudhiṣṭhire
  2 sa kathaṃ kauraveyeṇa samareṣv anivāritaḥ
      nigṛhya bhūriśravasā balād bhuvi nipātitaḥ
  3 [s]
      śṛṇu rājann ihotpattiṃ śaineyasya yathā purā
      yathā ca bhūriśravaso yatra te saṃśayo nṛpa
  4 atreḥ putro 'bhavat somaḥ somasya tu budhaḥ smṛtaḥ
      budhasyāsīn mahendrābhaḥ putra ekaḥ purūravāḥ
  5 purūravasa āyus tu āyuṣo nahuṣaḥ smṛtaḥ
      najuṣasya yayātis tu rājarṣir devasaṃmatiḥ
  6 yayāter deva yānyāṃ tu yadur jyeṣṭho 'bhavat sutaḥ
      yador abhūd anvavāye devamīḍha iti śrutiḥ
  7 yādavas tasya ca sutaḥ śūras trailokyasaṃmataḥ
      śūrasya śaurir nṛvaro vasudevo mahāyaśāḥ
  8 dhanuṣy anāvaraḥ śūraḥ kārtavīryasamo yudhi
      tad vīryaś cāpi tatraiva kule śinir abhūn nṛpaḥ
  9 etasminn eva kāle tu devakasya mahātmanaḥ
      duhituḥ svayaṃvare rājan sarvakṣatrasamāgame
  10 tatra vai devakīṃ devīṃ vasudevārtham āptavān
     nirjitya pārthivān sarvān ratham āropayac chiniḥ
 11 tāṃ dṛṣṭvā devakīṃ śaure rathasthāṃ puruṣarṣabhaḥ
     nāmṛṣyata mahātejāḥ somadattaḥ śiner nṛpa
 12 tayor yuddham abhūd rājan dinārdhaṃ citram adbhutam
     bāhuyuddhaṃ subalinoḥ śakra prahrādayor iva
 13 śininā somadattas tu prasahya bhuvi pātitaḥ
     asim udyamya keśeṣu pragṛhya ca padā hataḥ
 14 madhye rājasahasrāṇāṃ prekṣakāṇāṃ samantataḥ
     kṛpayā ca punas tena jīveti sa visarjitaḥ
 15 tadavasthaḥ kṛtas tena somadatto 'tha māriṣa
     prasādayan mahādevam amarṣavaśam āsthitaḥ
 16 tasya tuṣṭo mahādevo varāṇāṃ varadaḥ prabhuḥ
     vareṇa chandayām āsa sa tu vavre varaṃ nṛpaḥ
 17 putram icchāmi bhagavan yo nihanyāc chineḥ sutam
     madhye rājasahasrāṇāṃ padā hanyāc ca saṃyuge
 18 tasya tad vacanaṃ śrutvā somadattasya pārthiva
     evam astv iti tatroktvā sa devo 'ntaradhīyata
 19 sa tena varadānena labdhavān bhūridakṣiṇam
     nyapātayac ca samare saumadattiḥ śineḥ sutam
 20 etat te kathitaṃ rājan yan māṃ tvaṃ paripṛcchasi
     na hi śakyā raṇe jetuṃ sātvatā manujarṣabha
 21 labdhalakṣyāś ca saṃgrāme bahavaś citrayodhinaḥ
     devadānavagandharvān vijetāro hy avismitāḥ
     svavīryavijaye yuktā naite paraparigrahāḥ
 22 na tulyaṃ vṛṣṇibhir iha dṛśyate kiṃ cana prabho
     bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyac ca balena bharatarṣabha
 23 na jñātim avamanyante vṛddhānāṃ śāsane ratāḥ
     na devāsuragandharvā na yakṣoraga rākṣasāḥ
     jetāro vṛṣṇivīrāṇāṃ na punar mānuṣā raṇe
 24 brahma dravye guru dravye jñātidravye 'py ahiṃsakāḥ
     eteṣāṃ rakṣitāraś ca ye syuḥ kasyāṃ cid āpadi
 25 arthavanto na cotsiktā brahmaṇyāḥ satyavādinaḥ
     samarthān nāvamanyante dīnān abhyuddharanti ca
 26 nityaṃ deva parā dāntā dātāraś cāvikatthanāḥ
     tena vṛṣṇipravīrāṇāṃ cakraṃ na pratihanyate
 27 api meruṃ vahet kaś cit tared vā makarālayam
     na tu vṛṣṇipravīrāṇāṃ sametyāntaṃ vrajen nṛpa
 28 etat te sarvam ākhyātaṃ yatra te saṃśayo vibho
     kururājanaraśreṣṭha tava hy apanayo mahān


Next: Chapter 120